فوتبال پرتغال در دو راهی؛ احترام به رونالدو یا اقتدار ژسوس؟

کمتر کسی تصور می‌کرد یکی از مهمترین داستان‌های بازی‌های اخیر تیم ملی فوتبال پرتغال، نه درباره نتایج این تیم، بلکه درباره بازیکنی باشد که بیش از دو دهه چهره اصلی فوتبال این کشور بوده است. کریستیانو رونالدو در 41 سالگی پس از اختلاف با ژرژ ژسوس اردوی تیم ملی را ترک کرد و اکنون فوتبال پرتغال با پرسشی دشوار روبروست: آیا این پایان دوران رونالدو در تیم ملی است یا هنوز فرصتی برای بازگشت وجود دارد؟

ماجرا به نیمکت‌نشینی رونالدو مقابل نروژ و حضور او در گرم‌کردن باز می‌گردد؛ تصمیمی که در ادامه به اختلاف میان کاپیتان پرتغال و سرمربی این تیم انجامید. ژسوس در نشست خبری از تصمیم‌های خود دفاع کرد، در حالی که رونالدو بعدها در بیانیه‌ای مفصل مدعی شد توافق خصوصی آنها با آنچه سرمربی مقابل رسانه‌ها مطرح کرده، تفاوت داشته است.

همین روایت دوگانه، بحثی بزرگ‌تر را در پرتغال به راه انداخته است: در تیم ملی، قدرت نهایی باید در اختیار مربی باشد یا جایگاه استثنایی بازیکنی مانند رونالدو می‌تواند معادله را تغییر دهد؟

ریو فردیناند، هم‌تیمی پیشین رونالدو در منچستریونایتد، معتقد است ژسوس باید مسئولیت اشتباه خود را بپذیرد. او گفت اگر ارتباط میان دو طرف بهتر بود، اساساً چنین بحرانی شکل نمی‌گرفت و سرمربی باید در برابر رونالدو توضیح می‌داد که در ارزیابی شرایط مرتکب اشتباه شده اما همه نگاه‌ها به سود رونالدو نیست.

آندره ویلاش بواش، رئیس باشگاه پورتو ضمن تأکید بر جایگاه تاریخی رونالدو، یک اصل را مهمتر از همه می‌داند: تصمیم نهایی در رختکن باید با مربی باشد. به اعتقاد او، بازیکن، صرف‌نظر از نام و سابقه‌اش باید تصمیم سرمربی را بپذیرد؛ چه این تصمیم به سود او باشد و چه علیه او.

این دیدگاه شاید ساده به نظر برسد اما در مورد رونالدو با یک مشکل اساسی روبروست. او دیگر صرفاً یک بازیکن نیست. رونالدو نماد فوتبال پرتغال است؛ بازیکنی که در نزدیک به 25 سال رکوردهای ملی متعددی را جابجا کرده و بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت فوتبالی کشورش شده است.

لوکا مودریچ، همبازی سابق رونالدو در رئال مادرید حتی از واژه‌ای تندتر استفاده کرد و وضعیت کنونی را «شرم‌آور» خواند. از نگاه او، رونالدو شایسته تصمیمی است که در شأن دوران حرفه‌ای‌اش باشد؛ چه ادامه حضور در تیم ملی و چه خداحافظی باشکوه. برای مودریچ، مسئله فقط یک اختلاف فنی نیست، بلکه نحوه پایان دادن به دوران ملی یکی از بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ است.

زین‌الدین زیدان نیز بر همین میراث تأکید کرد. سرمربی سابق رئال مادرید گفت رونالدو شایسته آن است که به خاطر کارنامه فوق‌العاده‌اش مورد تجلیل قرار گیرد و از همکاری با او ابراز افتخار کرد.

در میان بازیکنان نیز حمایت از رونالدو کم نیست. راسموس هویلوند، مهاجم تیم ملی فوتبال دانمارک که پس از دیدار تیمش با پرتغال با ژسوس درگیری لفظی کوتاهی داشت، رونالدو را «الگوی بزرگ» خود توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد اختلافات میان او و پرتغال حل شود.

برونو فرناندز که پس از خروج رونالدو بازوبند کاپیتانی پرتغال را بر بازو بست، تلاش کرد فضای تیم را از جنجال دور نگه دارد. او رونالدو را همچنان نماد اصلی تیم ملی و فوتبال کشورش دانست و تأکید کرد بازیکنان پرتغال نباید در این اختلاف به دو گروه تقسیم شوند.

ژوائو کانسلو نیز رونالدو را کاپیتان و بزرگ‌ترین بازیکن تاریخ پرتغال خواند. نونو مندس گفت اگر رونالدو بازگردد، بازیکنان از او با آغوش باز استقبال خواهند کرد. رافائل لیائو نیز ترجیح داد مسئله را به تیم واگذار کند و گفت مهمترین چیز، حفظ اتحاد تیم است.

با این حال، صداهای مخالف نیز وجود دارد. آنتونیو سیموئش، بازیکن و مربی سابق پرتغال، رونالدو را به خودخواهی متهم کرد و گفت در 41 سالگی باید بپذیرد که فوتبال فقط درباره گل زدن نیست و او می‌تواند حتی با حضور محدود، همچنان برای تیم ملی مفید باشد. از نگاه سیموئش، انتخاب ترکیب و زمان بازی وظیفه مربی است.

لوتار ماتئوس نیز اگرچه کارنامه رونالدو را فوق‌العاده توصیف کرد اما معتقد است نحوه جدایی او از تیم ملی نمی‌تواند به سادگی نادیده گرفته شود. ماتئوس حتی مدعی شد مسئله شاید فراتر از اختلاف با ژسوس باشد و رونالدو دیگر حمایت کامل هم‌تیمی‌هایش را در اختیار نداشته باشد.

تندترین انتقاد اما از سوی دانیل ریولو، روزنامه‌نگار فرانسوی مطرح شد. او با ادبیاتی بسیار تند گفت رونالدو در سال‌های اخیر از واقعیت فوتبال فاصله گرفته و رفتار او ارتباط با هم‌تیمی‌ها را دشوار کرده است. این اظهارات البته بیشتر بیانگر نگاه شخصی ریولو است تا یک واقعیت اثبات‌ شده درباره رختکن پرتغال.

در همین حال، مارسل ربِلو دِسوزا، رئیس‌جمهور پیشین پرتغال رویکردی متفاوت داشت. او از همه طرف‌ها خواست اختلاف را کنار بگذارند و بر منافع تیم ملی تمرکز کنند. از نگاه او، پرتغال باید ابتدا اتحاد خود را حفظ کند و سپس در آرامش درباره اختلافات داخلی تصمیم بگیرد.

در این میان، پیِرس مورگان، یکی از شناخته‌شده‌ترین حامیان رونالدو در رسانه‌ها، بیانیه اخیر او را «درخشان» و نشانه صداقت بازیکنی دانست که به گفته او با بی‌احترامی مواجه شده است.

شاید همین تضاد دیدگاه‌ها نشان دهد چرا بحران کنونی برای پرتغال تا این اندازه پیچیده شده است. یک طرف، مربی‌ قرار دارد که باید اختیار رختکن را حفظ کند؛ طرف دیگر، بازیکنی ایستاده که برای بسیاری از پرتغالی‌ها دیگر فقط یک فوتبالیست نیست.

رونالدو هنوز رسماً از تیم ملی خداحافظی نکرده است. بنابراین پایان داستان مشخص نیست. شاید او بازگردد، شاید محرومیتی در انتظارش باشد و شاید پرتغال در نهایت برای خداحافظی از بزرگ‌ترین ستاره تاریخ خود برنامه‌ریزی کند اما یک حقیقت روشن است: هر تصمیمی گرفته شود، پرتغال باید میان دو نیاز دشوار تعادل برقرار کند؛ احترام به اقتدار مربی و احترام به میراث بازیکنی که بیش از دو دهه فوتبال این کشور را تعریف کرده است. و شاید دشوارترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه چگونه می‌توان با یک اسطوره خداحافظی کرد، بدون آنکه پایان داستان به یک جنگ داخلی تبدیل شود.

رونالدو: فدراسیون پرتغال باید مرا مجازات کند/ ژسوس بدعهدی کرد