شکاف 31 دلاری نفت فیزیکی و کاغذی؛ قیمت بشکه واقعی به 131 دلار رسید

فاصله قیمت نفت فیزیکی و قراردادهای آتی در بازار جهانی نفت بار دیگر به حدود 31 دلار رسیده است؛ شکافی که نشان می‌دهد قیمت بشکه واقعی نفت به‌مراتب بالاتر از رقمی است که در بازار قراردادهای آتی معامله می‌شود.

محموله فیزیکی نفت که با عنوان «برنت تاریخ‌دار» شناخته می‌شود، نفتی است که در زمان حال در دریای شمال بارگیری می‌شود؛ در مقابل، قیمت قراردادهای آتی همان رقمی است که معمولاً در اخبار و رسانه‌ها به‌عنوان قیمت نفت اعلام می‌شود.

در شرایط عادی، اختلاف قیمت میان نفت فیزیکی و قراردادهای آتی محدود است، اما این فاصله اکنون به حدود 31 دلار رسیده است. به این ترتیب، در شرایطی که قرارداد آتی نفت در محدوده 100 دلار معامله می‌شود، پالایشگاهی که برای فعالیت جاری خود به یک بشکه نفت واقعی نیاز دارد، باید حدود 131 دلار برای آن پرداخت کند.

بررسی روند این شکاف قیمتی نشان می‌دهد این فاصله در دوره جنگ و در 20 فروردین امسال به اوج خود رسید و به حدود 36 دلار افزایش یافت. پس از آن، اختلاف قیمت در تیرماه حتی منفی شد، اما اکنون بار دیگر به محدوده رکوردهای قبلی نزدیک شده است.

این وضعیت بیانگر اختلاف قابل توجه میان انتظارات معامله‌گران در بازار کاغذی نفت و شرایط عرضه در بازار فیزیکی است. بازار قراردادهای آتی عمدتاً بر مبنای انتظارات نسبت به آینده قیمت‌گذاری می‌شود و عواملی مانند احتمال توافق، کاهش تنش‌ها، بازگشت شرایط عادی به مسیرهای کشتیرانی و پایان بحران می‌تواند قیمت‌های این بازار را تحت تأثیر قرار دهد.

در مقابل، بازار فیزیکی با نیاز واقعی پالایشگاه‌ها و میزان نفت قابل دسترس مواجه است. پالایشگاهی که برای ادامه فعالیت خود به نفت خام نیاز دارد، نمی‌تواند صرفاً بر اساس انتظار برای کاهش بحران در آینده خرید کند و باید نفت موجود در بازار را با قیمت روز تأمین کند.

بر همین اساس، تداوم شکاف 31 دلاری میان این دو بازار می‌تواند نشانه‌ای از آن باشد که بازار فیزیکی نفت همچنان با محدودیت عرضه یا افزایش هزینه دسترسی به محموله‌های واقعی مواجه است؛ در حالی که قیمت قراردادهای آتی، پایان بحران و بهبود شرایط عرضه را پیش‌خور کرده است.

لازم به ذکر است در نهایت یکی از این دو قیمت باید به دیگری نزدیک شود؛ یا محدودیت عرضه در بازار فیزیکی برطرف می‌شود و فاصله قیمت‌ها کاهش می‌یابد، یا قیمت قراردادهای آتی به سمت قیمت نفت فیزیکی حرکت خواهد کرد.

در واقع، بازار کاغذی می‌تواند بر مبنای انتظار برای پایان بحران معامله شود، اما بازار فیزیکی با یک مسئله واقعی مواجه است: پالایشگاه برای ادامه تولید به بشکه واقعی نفت نیاز دارد و نمی‌تواند نیاز خود را با انتظار برای عادی شدن شرایط در آینده تأمین کند.